Blog

Kekemelik nedir? Kekemelik (stuttering/stammering), konuşma akışının ritminde tekrarlamalar (ses, hece, kelime), uzatmalar ve blokların (sessiz kalma, artikülasyonun durması) bulunduğu, konuşma akıcılığının bozulduğu bir konuşma bozukluğudur. Hem çocuklarda gelişimsel başlangıçlı formlar hem de erişkinlikte aniden ortaya çıkan edinilmiş formlar görülebilmektedir. Kekemeliğin tanısı klinik gözlem, konuşma örnekleri ve sözel davranış değerlendirmeleri ile konur (Hussain & Lui, 2024). […]

  Artikülasyon Bozukluğu Nedir? Artikülasyon, konuşma seslerinin fiziksel olarak üretilmesi sürecidir. Bir başka deyişle dilin, dudakların, çenenin ve havayolunun yerleşimi ve hareketleriyle belirli fonemlerin oluşturulmasıdır. Artikülasyon bozukluğu (genelde konuşma sesi bozuklukları başlığı altında değerlendirilir), çocuğun tekil sesleri (ör. /s/, /r/, /ɹ/ gibi) üretme becerisinde eksiklik yaşaması ve bunun konuşma anlaşılırlığını etkilemesidir. Konu genellikle daha geniş […]

Söz-Öncesi Dönem Nedir? Söz-öncesi dönem (prelinguistic period) doğumdan başlayıp çocuğun anlamlı sözcükleri kullanmaya başladığı ilk kelime dönemine (genellikle 0-12. ay civarı) kadar olan dönemi kapsamaktadır. Bu dönem, dil öğreniminin temelini oluşturan sessel davranışlar, vokal oyun, göz-iletişim, ortak dikkat (joint attention), jest ve işaretlerle kurulan iletişim davranışlarının hızla olgunlaştığı safhadır. Bu süreç, daha sonraki sözcük edinimi […]

Yutma Bozukluğu (Disfaji) Nedir? Yutma, ağızdan mideye kadar uzanan karmaşık bir süreçtir; birçok kas ve sinirin senkronize çalışmasını gerektirir. Yutma bozukluğu (disfaji) yalnızca “yemeği zor yutma” sorunu değildir; aspirasyon (yiyecek veya sıvının akciğerlere kaçması), tekrarlayan solunum yolu enfeksiyonları, yetersiz beslenme ve büyüme gerilemesi gibi ciddi sonuçlara yol açabilmektedir. Bu nedenle erken tanı ve uygun yönetim […]

Okul öncesi dönem (yaklaşık 2–6 yaş), çocukluk çağı kekemeliğinin hem en sık ilk ortaya çıktığı dönemdir hem de en yüksek spontan (tedavisiz) iyileşme oranlarının görüldüğü dönemdir. Bu yüzden erken tanı, doğru değerlendirme ve aile merkezli müdahale kararları klinik açıdan kritik öneme sahiptir (Yairi & Ambrose, 1999).   Okul Öncesi Kekeleyen Çocuklarda Hangi Bulgular Görülmektedir? Konuşma […]

Oral Hassasiyet (oral sensory processing/hypersensitivity) Nedir? Oral hassasiyet, ağız içi ve çevresindeki dokulara (dil, dudak, yanak, yumuşak-damaksal alan vb.) gelen dokunsal, tat ve proprioseptif uyarılara karşı atipik duyarlılık olarak tanımlanmaktadır. Bu duyarlılık iki uçta olabilir: Hipersensitivite: ağız içi uyaranlara aşırı tepki → rahatsızlık, reddetme Hiposensitivite: azalmış duyarlılık → yüksek yoğunluk arama, düşük farkındalık Oral hassasiyet […]

  Oyun Temelli Öğrenme Nedir? Oyun, çocuk gelişimi araştırmalarında hem doğal davranış hem de güçlü bir öğrenme ortamı olarak kabul edilmektedir. Son yıllarda eğitim bilimleri, psikoloji ve özel eğitim alanındaki çalışmalar; oyun temelli yaklaşımların bilişsel, dilsel, sosyal ve duyu-motor gelişim üzerinde yarattığı olumlu etkileri sistematik biçimde belgelemiştir. Oyun temelli öğrenme (play-based learning), çocuğun oyun aracılığıyla […]

Multipl Skleroz Nedir? Multipl skleroz (MS); merkezi sinir sistemini (MSS) etkileyen kronik, inflamatuar, demiyelinizan ve nörodejeneratif bir hastalıktır (Tafti, Ehsan, & Xixis, 2024). “Multipl” adı, MSS içinde birden çok (multifokal) lezyonların oluşmasına işaret etmektedir. “Skleroz” terimi ise lezyonların iyileşme sürecine fibrotik veya sklerotik (yara dokusu benzeri) değişikliklerin eşlik etmesine vurgu yapmaktadır. Klinik olarak, MS lezyonlarının […]

  Akıcı Konuşma &Akıcılık Bozukluğu (Stuttering) Nedir? Akıcı konuşma konuşma akışının, ritminin ve zamanlamasının normal ve kesintisiz olma halidir; konuşurken seslerin, hecelerin, kelimelerin veya cümlelerin akıcı şekilde ardı ardına gelmesi beklenir. Akıcılık bozukluğu (güncel sınıflamada DSM-5 ile Childhood-Onset Fluency Disorder olarak adlandırılan; halk dilinde “kekeleme / stuttering”) konuşma akışında tekrarlama, uzatma (prolongation), sessiz veya işitsel […]

  Kök hücre tedavisi nedir? Kök hücreler; kendilerini yenileyebilme (self-renewal) kapasitesine ve farklılaşarak (diferansiyasyon) çeşitli doku hücre tiplerine dönüşme yeteneğine sahip hücrelerdir. Kök hücre tedavisi genel olarak hasarlı doku veya organ işlevini onarmak, bağışıklık yanıtını düzenlemek veya nörolojik fonksiyonları desteklemek amacıyla bu hücrelerin (ya da bunların türevlerinin) hastaya verilmesini içerir. Kök hücreler kaynağına göre kısaca […]