Zihinsel engellilik,   çocuklukta gelişen nörogelişimsel bir durumdur . Yeni bilgileri öğrenme ve akılda tutma kapasitenizi etkiler ve aynı zamanda sosyal beceriler ve hijyen rutinleri gibi günlük davranışları da etkiler. Bu duruma sahip kişiler, entelektüel işlevsellikte ve sosyal ve yaşam becerileri gibi uyum becerileri geliştirmede önemli sınırlamalar yaşarlar. ¹

Bir IQ testi, bir kişinin zihinsel engelli olup olmadığını belirler. 70’in altındaki IQ puanları zihinsel bir engeli gösterir. Durumun ciddiyeti hafif ila derin arasında değişebilir. ²

• Hafif derecede zihinsel engellilik : Zihinsel engelli kişilerin çoğu, hafif ila orta dereceli bir form yaşar. Pratik yaşam becerilerini öğrenebilirler ve minimum destekle günlük işlevlerini yerine getirebilirler. Ancak, işlerin nasıl yürüdüğünü anlamakta ve sosyal beceriler geliştirmekte zorlanabilirler.
• Şiddetli zihinsel engellilik : Şiddetli zihinsel engellilikte, çocuğunuz önemli gelişimsel gecikmeler yaşayabilir. Hafif derecede zihinsel engeli olan ve sınırlı iletişim becerilerine sahip çocuklardan daha fazla desteğe ihtiyaç duyarlar.
• İleri derecede zihinsel engellilik : İleri derecede zihinsel engelli çocuklar genellikle özellikle iletişim kurmakta ve fiziksel aktiviteleri gerçekleştirmekte zorluk çekerler. Ayrıca ilişkili tıbbi durumları geliştirme olasılıkları daha yüksektir. Genellikle 24 saat bakım ve desteğe ihtiyaç duyarlar.

Hafif derecede zihinsel engeli olan çocuklar, uygun destekle tam işlevli bir hayat yaşayabilirler. Bununla birlikte, ciddi zihinsel engeli olan çocuklar daha kapsamlı ve sürekli desteğe ihtiyaç duyarlar. Bu durum, toplumda olumsuz bir çağrışım alan ve zihinsel engelli olarak değiştirilen zihinsel gerilik olarak anılırdı. Bu terim daha az saldırgandır ve durumun ciddiyetini iletir.

Zihinsel yetersizlik, çocuklarda en yaygın gelişimsel yetersizliklerden biridir . Yaklaşık 6,5 milyon Amerikalının zihinsel engelli olduğu tahmin ediliyor. ³

 Konuşamayan Otistik Biriyle Nasıl İletişim Kurulur?

Zihinsel Engellilik Türleri

Tipik olarak zihinsel engelli olarak sınıflandırılan bir dizi koşul vardır. En yaygın olanlardan bazıları şunlardır:

• Kırılgan X sendromu : Bu, X kromozomundaki bir mutasyonun neden olduğu genetik bir durumdur. En yaygın kalıtsal zeka geriliği türüdür. ⁴ Semptomları arasında konuşma sorunları, duyusal sorunlar ve davranış değişiklikleri yer alır. ⁵
• Down sendromu : Down sendromu, zihinsel engelliliğin en yaygın biçimlerinden biridir. Durum, bir kişinin beynin ve vücudun gelişimini değiştiren fazladan bir kromozom geliştirmesine neden olur. Down sendromlu kişiler, durumun bir göstergesi olan farklı fiziksel özelliklere sahiptir. Basık bir yüzleri ve burunları, küçük kulakları, elleri ve ayakları, kısa boyunları ve badem şeklinde gözleri olabilir. Tipik olarak ortalamanın altında IQ’lara sahiptirler ve gelişimsel gecikmeler yaşarlar. ⁶
• Prader-Willi sendromu (PWS) : Bu, çocuğun zihinsel ve fiziksel gelişimini etkileyen nadir görülen bir genetik durumdur. Bu bozukluğun önemli bir özelliği, kronik yeme olarak da bilinen hiperfajidir. Bu, durumu olan birçok çocuğun obezite geliştirmesine neden olur. Diğer belirtiler arasında zayıf kas tonusu, davranış sorunları ve zihinsel gecikmeler yer alır. ⁷
• Fetal alkol spektrum bozuklukları (FASD’ler): Fetal alkol spektrum bozuklukları, hamileyken alkol kötüye kullanımının neden olduğu bir dizi durumu ifade eder. Bununla birlikte, hamileyken az miktarda alkol tüketmek bile duruma neden olabilir . FASD’lerin yaygın semptomları arasında görme veya işitme sorunları, anormal yüz özellikleri, düşük IQ ve bilişsel zorluklar yer alır. ⁸
• Otizm : Otizm, sosyal, davranışsal ve iletişimsel zorluklara neden olan nörogelişimsel bir durumdur . Durumun gelişmesine neyin neden olduğu belli değil, ancak genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonundan şüpheleniliyor. Bazı yaygın belirtiler arasında göz teması kuramama, sosyal etkileşimlere ilgi eksikliği, sözlü olmayan iletişim ve duyusal hassasiyetler yer alır.

 DEHB ve Öğrenme Güçlüğü Arasındaki İlişki

Zihinsel Engelliliğin Belirtileri

Zihinsel engellilik belirtileri tipik olarak erken çocukluk döneminde su yüzüne çıkmaya başlar. Bazı durumlarda, bu işaretler fiziksel olabilir. Çocuğunuzun alışılmadık derecede büyük veya küçük bir kafası, ellerinde veya ayaklarında anormallikler veya başka fiziksel farklılıklar olduğunu fark edebilirsiniz. Ancak, bu her zaman böyle değildir.

Fiziksel olarak sağlıklı ve normal görünen çocuklar da zihinsel engelli olabilir. Şiddetli zihinsel engeli olan çocuklar, daha hafif bir formu olanlara göre daha erken yaşta semptomlar göstermeye başlayabilir. Çocuğunuzun zihinsel bir engeli olabileceğinden endişeleniyorsanız, dikkat etmeniz gereken erken belirtilerden bazıları şunlardır: ⁹

• konuşma zorluğu
• Diğer çocuklardan daha geç hareket etmeye başlama
• Basit yönergeleri takip etmede sorun
• Sosyal becerilerini geliştirmeye çalışmak
• Gecikmiş motor beceriler 
• Nöbetler
• Öfke nöbetleri
• Agresif davranış
• Bir şeyleri hatırlamaya çalışmak
• Problem çözme zorluğu
• Sosyal becerileri geliştirmede zorluk
• Duyguları ifade etmede zorluk
• Giyinmek, banyo yapmak gibi kişisel bakımlarını yapamayacak durumda olmak

 Sınırda Entelektüel İşlevlere Genel Bakış

Bir Zihinsel Engelliliği Belirleme

Bir zihinsel engeli teşhis etmek için aşağıdaki kriterlerin karşılanması gerekir: ¹⁰

• Sınırlı entelektüel işlevsellik : Bu genellikle bir IQ testi ile ölçülür. 70’in altındaki bir test puanı, genellikle sınırlı zihinsel işleyişin göstergesidir.
• Sınırlı uyarlanabilir beceriler : Burada, zihinsel engelli bir kişi, günlük işleyişi için gerekli olan sosyal ve pratik becerilerle mücadele edecektir. Bunlar, okuma veya yazma gibi kavramsal becerileri, iletişim veya problem çözme gibi sosyal becerileri ve yemek yeme, yürüme veya giyinme gibi pratik becerileri içerir.
• Semptomların 18 yaşından önce başlaması: Bu durum tipik olarak çocukluk çağında gelişir. Şiddeti değişmekle birlikte, bazı erken işaretler motor becerilerinde gecikme, problem çözmede güçlük, bir şeyleri hatırlamada zorluk ve gecikmiş konuşma.

Bazı araştırmalar, zihinsel engelli kişilerin yaklaşık %20-35’inin aynı zamanda  anksiyete veya depresyon gibi diğer zihinsel sağlık durumlarını geliştirme olasılığının yüksek olduğunu göstermektedir . ¹¹ Çocuğunuzun teşhisini belirlerken, sağlık uzmanınız ve çocuğunuzla ilgilenen uzman ekip tarafından birkaç test istenebilir. Bu testler şunları içerir:

• Beyinde herhangi bir anormallik olup olmadığını belirlemek için elektroensefalogram (EEG) veya manyetik rezonans görüntüleme (MRI) gibi nörolojik testler
• Zihinsel engelliliğe neden olabilecek Fragile X sendromu gibi kalıtsal bir bozukluğun olup olmadığını belirlemeye yardımcı olan genetik testler
• Çocuğunuzun gösterdiği semptomlara bağlı olarak genel tıbbi testler
• Özel eğitim testleri
• Çocuğunuzun entelektüel ve sosyal işlevsellik düzeyini belirlemek için gelişimsel tarama testleri
• Bir ebeveyn hala hamileyken herhangi bir gelişimsel zorluk olup olmadığını belirlemek için doğum öncesi tarama
• Entelektüel işlev bozukluğundan bir zihinsel engelin değil, bir işitme probleminin sorumlu olması durumunda bir işitme değerlendirmesi.

 Beyin Görüntüleme Sosyal Anksiyete Bozukluğunun Açıklanmasına Nasıl Yardımcı Olur?

Zihinsel Yetersizliğin Nedenleri

Bir çocuğun düzgün büyümesine ve gelişmesine müdahale eden herhangi bir şey, zihinsel engelliliğe neden olabilir. Bazı durumlarda çocuğunuzun zihinsel engelinin özel nedenini belirlemek zor olabilir. Bir zihinsel engelliliğin gelişmesinden birkaç suçlu sorumlu olabilir. En yaygın olanlardan bazıları şunlardır: ¹¹

• gebelik komplikasyonları
• Genetik
• Beyin gelişimini etkileyen çocukluk hastalıkları
• Kirlilik gibi çevresel faktörler
• Şiddetli duygusal veya fiziksel istismar
• yetersiz beslenme
• Erken doğmak
• Down sendromu gibi kromozomal anormallikler
• Kafa yaralanmaları

 Doğum Öncesi Gelişim Sorunları

Zihinsel Engellilik Tedavisi

Zihinsel engellilik için tek bir düzeltme tedavisi yoktur. Durum, sürekli yönetime ihtiyaç duyacak ömür boyu sürecek bir durumdur. Uygun tedavinin anahtarı erken müdahaledir. Durumun erken belirtilerini fark ettiğinizde doğru bir teşhis ve tedavi planı almak çok önemlidir.

Tedavi, durumla yaşayan bir kişinin günlük işleyişini iyileştirmek için destek ve bakım şeklinde gelir. Şu anda zihinsel engelliliğin tedavisi yoktur. Tedavinin temel amacı, bu durumdaki bir kişinin günlük işleyişini iyileştirmektir.

 Engelli Babalar İçin Ebeveynlikten Daha Fazlası Var

Zihinsel Engellilikle Başa Çıkmak

Zihinsel engelli çocukların diğer çocuklarla aynı ihtiyaçlara sahip olduğunu unutmamak önemlidir. Onları akranları arasında tutmak ve düzenli çocukluk aktivitelerine maruz bırakmak onların gelişimi için çok önemlidir. Zihinsel engelli çocukların ebeveynleri, onları alay edilmekten veya zorbalıktan korumak için genellikle onları gözlerden uzak tutma ihtiyacı hisseder. Ancak bu, sosyal becerilerinin gelişmesine yardımcı olmaz.

Zihinsel engelli bir çocuğun ebeveyniyseniz, çocuğunuzun sağlıklı ve tam anlamıyla işleyen bir hayat yaşadığından emin olmak için yapabileceğiniz bazı şeyler şunlardır:

• Bir destek grubuna katılın : Ebeveynlerden ve bu durumla yaşayan insanlardan oluşan bir destek grubu , çok sayıda güvenilir bilgi ve duygusal destek sağlayabilir.
• Durum hakkında daha fazla bilgi edinin : Araştırmanızı yapmak için zaman ayırmanız ve çocuğunuzun uğraştığı durum hakkında mümkün olduğunca çok şey öğrenmeniz çok önemlidir.
• Süreci aceleye getirmeyin : Zihinsel engellilik ömür boyu süren bir durumdur. Çocuğunuzun tedavi süreci, herhangi bir ilerleme görmeden önce uzun zaman alabilir. Şiddetli vakalarda çocuğunuzun hızlı ilerleme kaydetmesini beklemeyin.
• Sosyal kalın : Durum teşhisi konduysa, çocuğunuzun sosyal hayatını sürdürmek çok önemlidir. Onları izole etmek semptomlarını şiddetlendirebilir.
• Tedavilerine katılın : Çocuğunuzun tedavisi sırasında, işlevlerini iyileştirmek için bir dizi çocuk bakımı uzmanıyla birlikte çalışacaklardır. Bu sürecin bir parçası olmak çok önemli.