Hipertansiyon
Tansiyon Nedir?
Tansiyonu kısaca kan basıncı olarak tanımlayabiliriz. Damarlarınızdaki kan, dolaşım sırasında bir basınç oluşturur. Bu basınç alınan gıda, yapılan iş ve harcanan güçle bağlantılı olarak gün içinde küçük değişiklikler gösterebilir.
Kan basıncı (veya tansiyon) iki ölçümle ifade edilir:
- Sistolik basınç (büyük tansiyon)
- Diyastolik basınç (küçük tansiyon)
Yüksek Tansiyon (Hipertansiyon) Nedir?
Gün içinde kan basıncının belirli bir süre yüksek olması, yüksek tansiyon (hipertansiyon) olarak tanımlanır. Tansiyon milimetre cıva (mmHg) olarak ifade edilir. Sistolik kan basıncının (büyük tansiyon) 120 mmHg ve diyastolik kan basıncının (küçük tansiyon) 80 mmHg olması en uygun tansiyon değeridir. Kan basıncının 120-129/80-84 mmHg olması normal, 130-139/85-89 mmHg olması yüksek normal tansiyon olarak adlandırılır. Kan basıncının 140/90 mmHg’nın üzerinde olması hipertansiyondur.
Hipertansiyon Risk Faktörleri
Bireylerin yüksek tansiyon geliştirme olasılığını artıran çeşitli etmenleri içerir. İşte hipertansiyon risk faktörleri:
- Genetik Faktörler: Aile geçmişinde yüksek tansiyon öyküsü, bireyin hipertansiyon geliştirme riskini artırabilir. Genetik yatkınlık, kişinin ebeveynlerinde veya yakın akrabalarında hipertansiyon olması durumunda dikkate alınmalıdır.
- Yaş: Yaş ilerledikçe, tansiyon genellikle yükselme eğilimindedir. Bu nedenle, yaşlı bireyler hipertansiyon riski altında olabilir.
- Cinsiyet: Erkeklerin genellikle daha yüksek tansiyon değerleri vardır. Ancak, menopoz sonrasında kadınların hipertansiyon riski artar.
- Obezite ve Fiziksel Aktivite Düzeyi: Fazla kilolu veya obez olmak, vücuttaki kan damarlarını etkileyerek tansiyonu artırabilir. Ayrıca, düşük fiziksel aktivite düzeyi de hipertansiyon riskini artırabilir.
- Yüksek Tuz Alımı: Tuzlu besinlerin aşırı tüketimi, vücuttaki sodyum seviyelerini artırabilir ve bu da kan basıncını yükseltebilir.
- Alkol Tüketimi: Aşırı alkol tüketimi, kan basıncını artırabilir. Sağlıklı yetişkinlerin günlük alkol tüketimini sınırlamaları önerilir.
- Sigara İçme: Sigara içmek, arterlerde daralmaya ve kan basıncında artışa neden olabilir, bu da hipertansiyon riskini artırabilir.
- Şeker Hastalığı (Diyabet): Diyabet, kan şekeri seviyelerinin kontrol edilememesi durumudur ve hipertansiyon riskini artırabilir. Bu iki durum birbirini olumsuz etkileyebilir.
- Kronik Böbrek Hastalığı: Böbreklerin düzgün çalışmaması, vücuttaki sıvı ve tuz dengesini etkileyebilir, bu da hipertansiyonu tetikleyebilir.
- Stres ve Psikososyal Faktörler: Kronik stres, sinir sistemi üzerinde etkisi olan hormonları serbest bırakabilir ve kan basıncını artırabilir.
Hipertansiyon risk faktörlerine dikkat etmek, yaşam tarzı değişiklikleri yapmak ve düzenli sağlık kontrolünden geçmek, hipertansiyonu önlemek veya kontrol altına almak için etkili stratejilerdir. Bireyler, bu faktörlere karşı bilinçli olmalı ve sağlıklı bir yaşam tarzını benimsemelidir. Ayrıca, herhangi bir endişe durumunda bir sağlık profesyoneli ile görüşmek önemlidir.
Yüksek Tansiyon Nelere Yol Açar?
Yüksek tansiyon sinsi bir hastalıktır. Bu özelliğinden ötürü her yaşta görülebilir. Belirti vermeden ortaya çıkar. Yüksek tansiyon kontrol altına alınmazsa, aşağıdaki sorunlar ortaya çıkabilir:
- Kalp hastalığı,
- Felç,
- Boyun ve bacak damarlarında tıkanma,
- Kalp yetmezliği,
- Böbrek hastalığı,
- Görme kaybı.
Yüksek Tansiyonla Başa Çıkabilmek İçin Ne Yapmalı?
Tansiyon yüksekliği olan bütün hastalara yaşam tarzı ile ilgili değişiklikler önerilmektedir.
- Kişi sağlıklı olduğu kiloyu bilmeli ve o kiloda kalmalıdır. Vücut kütle indeksiniz (vücut ağırlığı/boy2) 25 kg/m2’nin üzerinde ise kilo vermeniz gerekir (Vücut kütle indeksi, kilogram cinsinden vücut ağırlığının, metrecinsinden boyun karesine bölünmesi ile hesaplanır).
- Tuz tüketimi kısıtlanmalıdır.
- Alkol tüketiminden kaçınılmalıdır.
- Meyve ve sebze tüketimi artırılmalı, doymuş ve total yağ tüketimi azaltılmalıdır.
- İlaçlar düzenli alınmalıdır.
- Sigaradan kullanımına son verilmelidir.
- Düzenli fiziksel aktivite ve egzersiz yapılmalıdır.